Thuishaven » Getijden berekenen

Getijden berekenen

Hoe bereken je het getij?

In dit Vaarbewijs Filmpje leer je alles over het ontstaan van getijden en hoe je de hoogte van het getijdenwater op een bepaald tijdstip kan berekenen aan de hand van de stand van de maan. Op sommige wateren zoals de Waddenzee moet je echt rekening houden met de getijden als je een vaarroute gaat plannen.

Lid worden van vaarbewijs filmpjes

Hoogwater en laagwater

In water waarin het getij een rol speelt zij er twee factoren waar je rekening mee moet houden. De diepte van het water varieert, sommige delen kunnen zelfs bij laagtij droog komen te staan. En je moet rekening houden met een eb- en vloedstroom. Deze stroming kan je mee en tegen hebben en een grote invloed hebben op je snelheid ten opzichte van de grond.

Aantrekking van de maan

Eb en vloed ontstaan door de aantrekkingskracht van de maan en de zon op het water in onze zeeën. Vooral de invloed van de maan is groot, omdat de maan veel dichter bij de aarde staat. Per dag is het 2x hoogwater en 2x laagwater, dus ongeveer om de 6 uur verandert de getijdestroming van richting.

Springtij en doodtij

Per maand is het 2x springtij en 2x doodtij, dit is afhankelijk van de maanstand en de zonstand die elkaar dan versterken of verzwakken. 2 dagen na nieuwe maan en volle maan is het springtij, het hoogwater staat dan extra hoog en het laagwater extra laag. 2 dagen na halve maan (eerste kwartier en laatste kwartier is het doodtij het hoogwater staat dan extra laag en het laagwater extra hoog.

Het verval is het verschil tussen hoogwater en laagwater. Bij springtij is er dus een groot verval en bij doodtij een klein verval.

Maanstanden

De maan en de zon hebben allebei invloed op de waterstand in de zeeën. Ze maan en de zon kunnen elkaar versterken en ze kunnen elkaar tegenwerken. We onderscheiden in de Vaarbewijs berekeningen de volgende maanstanden. Op de tussenliggende dagen gelden geïnterpoleerde standen, deze berekeningen hoef je niet te kunnen uitvoeren.

getijden bereken maanstanden vaarbewijs
Verschillende maanstanden

Nieuwe maan (NW)

De maan staat tussen de aarde en de zon in. Ze versteken elkaar in aantrekking van het water, dus springtij.

Volle maan (VM)

De aarde staat tussen de zon en de maan in. Ze versteken elkaar in aantrekking van het water, dus springtij.

Eerste kwartier (EK)

De maan en de zon staan ten opzichte van de aarde loodrecht opelkaar. De werken elkaar tegen in aantrekking van het water, dus doodtij.

Laatste kwartier (LK)

Idem, maar de maan staat nu 180 graden aan de andere kant van de aarde.

Waterstand en LAT

In dit Vaarbewijs Filmpje leer je hoe je op getijdenwater de werkelijke waterstand kan berekenen. Afhankelijk van het getij staat het water hoog of laag en delen kunnen zelfs droogvallen. Als referentievlak wordt LAT (Lowest Astronomical Tide) gebruikt, ook wel het reductievlag genoemd. Dit is de theoretisch meest laag mogelijke waterstand. In de praktijk zal het water altijd hoger staan.

De rijzing is de hoogte van de waterstand ten opzichte van het reductievlak. De diepte die op waterkaarten staat is altijd ten opzichte van dit reductievalk. Als de waterdiepte onder het reductievlak ligt dan staat er een streepje onder het dieptegetal.

Met behulp van de 1/12de regel leer je hoe je het tijdstip kan bepalen waarbij je veilig over een ondiepte heen kan varen. Op de website van Rijkswaterstaat kan je de actuele getijden bekijken.

Oefenvragen: Getijden berekenen

In dit filmpje staan oefenvragen over het berekenen van getijden die horen bij bovenstaande theorie.

Lid worden van vaarbewijs filmpjes

Meer lezen?